Batı YAKASININ HİKAYELERİ

Yazdıkça daha çabuk yaşlandığını hissediyor insan... Çünkü yazmak, belge demek... Belge demek, geçmişin dar ve izbe sokaklarında gezinmek demek... Ve baktığı her siyah-beyaz fotoğrafta biraz daha hayrete düşüp, "ne çok şey değişmiş" diye geçirmek içinden... Otuz yıl öncenin İzmir'ine dönmek de böyle bir şey işte...

Çocukluktan ergenliğe adım attığımız günler... Futbol tek eğlencemiz. Haftasonları iple çektiğimiz maçlar, kısa pantolonlu hayatlarımızın şenliği. Babalarımızın elinden tutup gittiğimiz Alsancak Stadı'nda kimi gün üç maç peşpeşe oynanıyor. Önce üçüncü ve ikinci lig, en sonunda da birinci lig heyecanı. Göztepe-Ankaragücü maçını beklerken, Altınordu-Balıkesirspor'la ya da İzmirspor-Uşakspor'la oyalayabiliyoruz kendimizi...

O günlerden unutamadığım bir şey daha var: Alsancak Garı'nın bitişiğindeki Kızılay binası, köşede yolu daraltır, maç çıkışında binlerce insan, yalnızca iki otomobilin geçebileceği genişlikte bir sokaktan Talatpaşa Bulvarı'na doğru hep beraber yürürdü. Karşıyakalısı, Altaylısı, Göztepelisi.. fark etmezdi. Daha sonra istimlâk edilerek yıkılan ve bugünkü geniş meydanın ortaya çıkmasını sağlayan binanın köşesinde küçük bir toto bayii vardı. Maç çıkışlarında onun önünde toplaşılır, diğer maçların sonuçlarına bakılır, çoğu zaman toto kuponları sunturlu küfürler eşliğinde hırsla yırtılırdı. Üç-beş farklı takımı tutan, futbol ateşinde buluşmuş insanların sel gibi aktığı sokaklarda tek bir tatsızlık yaşandığını hatırlamıyorum. Son yıllarda İzmir'de olup bitenleri, Göztepe-Karşıyaka çekişmesinin neredeyse iç savaş boyutlarına gelmesini, şaşkınlık içinde izlemem, işte bu yüzden...

Rekabetin nerede keskinleştiğini hatırlıyorum aslında... 1980-81 sezonunda ikinci ligden birinci lige çıkmak için, İzmir'in iki köklü takımı arasında müthiş bir yarış yaşanmış, hatta sondan bir önceki hafta Atatürk Stadı'ndaki Göztepe-Karşıyaka randevusu, tribünlere 80 bin kişi toplayarak 'en fazla seyirci çeken ikinci lig maçı' unvanını almıştı. O yıl ipi göğüsleyen Göztepe oldu ama nefes kesen o yarış süresince öyle çok şey kırılıp döküldü ki, daha sonra hiçbir şey eskisi gibi olmadı...

O gün bugündür, Göztepe de Karşıyaka da büyük umutlarla girdikleri sezonların çoğunda başarılı olamadılar. İki takımın, o meşum sezondan bu yana Birinci Lig'de geçirdiği sezonların toplamı 11 (Karşıyaka 7, Göztepe 4 yıl). Türkiye'nin 'birinci sınıf' kentlerinden birinde doğup büyüdüğü halde, futbolda bir türlü 'birinci sınıf' olamamak, sürekli İstanbul'un büyüklüğüne boyun eğmek, hatta taşranın sonradan görmeliğinin bile ardında kalmak, kaybetmek, hep kaybetmek, İzmir'de 12 Eylül sonrası gençliğinin kaderi oldu sanki... Sonra futbol, için için kaynayan bu kazanın altındaki ateşi harlandırdı, maçlarda başlayan şiddet, caddeleri, meydanları, İzmir'in her biri denize açılan o güzelim sokaklarını sardı.

Bugün karşımıza çıkan tabloya 'futbol terörü' teşhisini koymaktan daha büyük bir hata olamaz. Olup bitenlerin, futbolla, sporla hiç ilgisi yok. Bu bir çeteler savaşı. Tıpkı 'Batı Yakası Hikâyesi'nde izlediğimiz Porto Rikolular ile Jetler arasında olan gibi... Bıçakla, muştayla, şişle, birbirlerine saldıranlar, aralarındaki husumetin ne olduğunu bile bilmiyor. Yok çünkü öyle bir şey...

Bu, enerjisi yıllarca biriktirilmiş, kimliği unutturulmuş, işsiz güçsüz bırakılmış, köşeye itilmiş, bunların sonucunda yaşamın tüm güzelliklerinden vazgeçmiş, alkol ve uyuşturucudan başka sığınacak dost bulamamış gençlerin (İzmir'den gelen istihbarat, tribünlerdeki kavganın uyuşturucu satıcıları arasında bir hesaplaşma olduğunu söylüyor) belki de çığlıklarını duyurmak için başlattığı kanlı bir kavgadır. Ve şiddeti evden, okuldan, kışladan çıkarmadan, sadece polisiye önlemlerle tribünleri 'sterilize' edeceğini sanmak, boş bir hayaldir artık...