Sosyal bir varlık olan insan,hayatını idame edebilmek için toplumun diğer bireyleri ile birlikte yaşamak,alışverişte bulunmak
zorundadır.Kısacası toplumun temel taşı olan diğer bireyler ile iletişimde bulunmalıdır.
Karşımızdaki insanla iletişim kurarken,duygu ve düşüncelerimizi yansıtan üç ana kanalı kullanırız.Anlatmak istediklerimizi sözle,sesle ve beden dili ile iletiriz.Bu kanalları kullanma derecemiz karşımızdaki kişi üzerinde o denli etkili olur.Yapılan bir araştırma,karşımızdaki insanıetkilememizde %7 sözün,%38 sesin ve % 55 beden dilinin etkili olduğunu ortaya koymuştur.
Ne söyledğimiz değil,nasıl söylediğimiz önemlidir.ses tonumuz ve vücut hareketlerimiz karşımızdaki kişi üzerinde büyük etki yapmaktadır.
Kişilerin kültür düzeylerine,seçilen konuya,atmosfere,mesajın duygu mu,düşünce aktarımı mı,oluşuna göre sözün,sesin ve beden dilinin etkileri farklıdır.
İstanbul'da yapılan bir araştırmaya göre,Türkiye'nin batı bölgelerinde yetişenlerin,beden dillerini daha az kullanırken,güney kökenli olanların çok daha fazla kullandığı belirlenmiştir.Aynı şekilde kültür düzeyi arttıkça beden dili kullanımının azaldığı görülmüştür.Prens Charles ,Kraliçe Elizabeth gibi soyluların konuşurken hiç ellerini ve vücutlarını kullanmadıkları görülmektedir.Ayrıca beden dili kullanımı küçük yaşta çok fazla iken yaş büyüdükçe azalmaktadır.
Beden dilinin kullanımında kadın ve erkek arasında da farklılıklar görülmektedir.Örneğin yalan söylerken erkekler gözlerini aşağı doğru kaçırırken,kadınlar daha yukarı bakmayı tercih ederler.
Dünyamızda beden dili kullanımında;değişik kültürlerde farklılıklar olabildiği gibi,benzerlikler de vardır.Öncelikle temel duygular tüm dünyada aynı yüz mimikleri ile gösterilir.Bir Japon mutlu ise yüzünden anlarsınız.Ya da bir İngiliz,kızgınsa yüzünden bellidir.Fakat vücudun bölgesel hareketlerinde bazı farklılıklar vardır.Örneğin "hayır" manasında başın kullanılması bir çok kültürde başın iki yana sallanması şeklinde yapılırken,yalnızca Türk'ler,Yunan'lılar ve Suriye'lilerde baş geriye devrilerek kaşlar kaldırılır.
Vücut dilinde en önemli faktörlerden biri ellerin duruşu ve hareketleridir.Elin konumuna göre insanların düşünceleri hakkında ipuçları elde edebiliriz.Örneğin işaret parmağı açık,yumuk yapılmış bir el bir tehdidi gösterirken,konuştuğunuz topluluğa kollarınızı açarak,avuçlarınız açık yaklaşıyorsanız,onlarla iletişim kurma isteğinde olduğunuzu gösterirsiniz.El sıkmada kullanılacak bazı yöntemlerkarşımızdakini etkilemede önemlidir.Ayrıca ellerin arkada birleşmesi kendine olan özgüveni,meydan okumayı,saklayacak veya korkacak birşeyinin olmadığını gösterirken,önde kenetlenmiş eller,düşük omuzlar ve eğik bir baş,korku ve itaati gösterir.Vücut dili savunma amaçlı da kullanılmaktadır.Örneğin yabancı olduğumuz bir ortamda ve özellikle de ayaktaysak,kollarımızı kavuşturur ve defansa geçeriz.Kol kavuşturma da ellerin duruşa kazandırdığı anlamlar vardır.Eller yumruk sıkılmışsa tehdit tartışmaya hazır bir savunma,eller kolları sıkıca kavramışsa,kolay kırılmayacak sıkı bir savunmanın yanısıra" mücadeleye hazırım"mesajı verilir.Kolların yanda,ellerin belde olması genel bir saldırı hazırlığının veya mücadeleye hazır olmanın habercisidir.Kolejli kızların ders çıkışında dosya ve kitapları göğüs üzerine koyup,kitaplara sarılarak yürümesi,saldırgan ve laf atan erkeklere savunma duruşudur.
Bacak bacak üzerine atmada bir diğer savuma şeklidir.Genelde erkeklerin daha az bacak bacak üzerine attıkları görülmektedir.Oysa kadınlar genelde bacak bacak üzerine atarak oturmayı tercih ederler.Bu kapanma ve savunmaya geçmenin bir göstergesidir.Ayak bileği diz üzerine gelecek şekilde erkeklerin oturması ise genel bir meydan okuma şeklidir.Ayaklar çarpı işareti verdiğinde bu olumsuz tavrın veya gizlenen bir problemi haber veren bir duruştur.Eğer hoşnut olmadığımız bir ortam,açıklayamadığımız bir derbaşedilemeyen bir problem yaşanıyorsa ayaklar bu konumu alır.
İnsan dış dünyadan algıladıklarını %87 gözleri ile,%9 kulakları ile,%4 diğer organları ile algılar.Karşıya verdiğimiz mesajın görselliğe dayanması %87 oranında daha fazla algılanmasını sağlar.Gözler ile ilgili en çok ipucu verecek nokta gözbebekleridir.İnsan bir çok şeyi gizleyebilir.Ayakları doğru kullanmayı,defans yapmamayı,yalan söylerken ipucu vermemeyi öğrenir.Ama gözbebeklerini kontrol edemez.İnsan birşeyden hoşlanmışsa gözbebekleri büyür.Poker oyuncuları birbirlerinin gözbebeklerinden ipucu yakalarlar.
Göz teması süresi de iletişim açısından önemlidir.Statüy belirler ve ülkeden ülkeye değişir.Örneğin Araplar göz göze gelmeyi pek sevmezler.Japonlar da fazla göz teması saygısızlıktır.Japonlar birbirleri ile konuşurken,birbirlerinin boyunlarına bakarlar.Amerikalılar ve Avrupalılar da ise göz teması daha fazladır.
Sonuç olarak beden dilinden bir çok hareketin öğrenme ile oluştuğunu ve kültürden kültüre,ülkeden ülkeye değiştiği görülmektedir.
Duygularımızın beden dilini etkilediği gibi,beden dili de duygularımızı etkiler.Günümüzde özellikle iş hayatında kişisel niteliklerin yüksek olması,beden dilinin iyi kullanılması,hayat kalitesini ve standartını artırır.