5.UlaşımUlaşım araçlarının karbondioksit (CO2)
emisyonu, sera etkisi yaratan en etkin gazlardandır. Toplam
karbondioksit emisyonunun yüzde 80''i ve azot oksitlerin (NOx)
emisyonunun yüzde 60''ı kara yolu ulaşımından kaynaklanır. •Olabildiğince toplu taşıma araçlarını tercih edin.•Kısa mesafelere arabayla gitmek yerine, yürüyün.•Satın alırken kurşunsuz benzin tüketen araçları tercih edin.•Aracın egzoz emisyon ölçümünü, lastiklerin rot-balans ve hava ayarını düzenli aralıklarla yaptırın.•Benzin deposunu ağzına kadar doldurtmayın. Depo çok dolu olduğunda benzin buharı sızarak hava kirliliğine sebep olur.•Dengesiz
ve aracın kapasitesinin üzerindeki yüklemeler, daha fazla benzin
yakılmasına ve lastiklerin ömrünün azalmasına sebep olur.•Uzun duraklamalarda aracın kontağını kapatın.•Kullandığınız
fren ve debriyaj balatalarının asbestsiz olmasına dikkat edin. Her fren
yaptığınızda balatalardan ya da sürekli kullanım halinde olan debriyaj
sisteminden atmosfere karışan asbest, solunum yoluyla akciğerlere gider.•Aracınızın düzenli bakımını ihmal etmeyin.•Gereksinim duyduğunuzdan daha büyük
araç almayın. Aracınızın hava ve yakıt filtrelerini her zaman temiz tutun.•Araç kullanırken bütün camları sonuna kadar açmak aracın aerodinamik yapısını bozarak daha fazla yakıt tüketimine sebep olur.•Patinajlar ve ani frenler hem daha fazla yakıt tüketmenize, hem de lastiklerin ve fren balatalarının aşınmasına sebep olur.•Satın aldığınız aracın Avrupa Birliği emisyon normlarına uygun bir motora sahip olduğundan emin olun. 6.AmbalajPlastikPlastiğin
doğada yok olma süresi bin yıldır. Ham petrol,
doğal gaz gibi
yenilenemeyen kaynaklar plastik üretimi için azaltılmakta, oluşan
zararlı gazlar hava,
su ve çevre kirliliğine sebep olmaktadır. Plastik
yandığında, çok tehlikeli bir madde olan ve sera etkisi yaratan dioksin
ortaya çıkar. CamKullandığımız tüm ürünler
içinde yüzde 100 geri dönüştürülebilen ve sonsuz kullanımı olan tek
madde camdır.
cam çevreden toplanıp renk ayrımı, temizleme, yıkama ve
öğütme işlemlerinden geçtikten sonra yeniden üretime kazandırılır. Kırık
camların eritilmesi ve yeniden değerlendirilmesi, asıl süreçten yüzde
32 daha az
enerji kullanılmasını sağlar. Yani, bir tek cam şişe geri
dönüştürüldüğünde, 100 Watlık bir ampulü dört saat yakabilecek enerji
tasarruf edilmiş olur. Hammadde kullanımı yerine geri dönüşüm yoluyla
üretilen cam, üretimi sırasında neden olunan hava kirliliğini yüzde 20
oranında, su kirliliğini de yüzde 50 oranında azaltır. Cam
ambalajların bir özelliği de cam şişe ve kavanozların yıkanarak tekrar
kullanılabilmesidir. Bunlar toplandıktan sonra fabrikada yıkanır ve
tekrar doldurulurlar. Bir cam şişe ortalama 20 kez kullanıldıktan sonra
geri dönüştürülür. KağıtKağıdın hammadesi
olan selüloz lifi, odun, pamuk, şeker kamışı ve kullanılmış kağıttan
elde edilir. Avrupa''da atık kağıt tüm kağıt üretiminin yüzde 65''ini
karşılamaktadır. Kullanımdan geri dönen atık kağıtlar,
mürekkepten arındırma ve beyazlatma gibi birtakım işlemlerden
geçirilir. Üretilen kağıdın, en iyi koşullarda ancak yüzde 40''ı geri
dönüştürülebilmektedir.İş dünyasının yazı kağıtları ve fotokopilerden yılda yaklaşık 1 milyon ton atık kağıt ürettiği tahmin edilmektedir.Yüzde 100
geri dönüşümlü kağıttan üretilmiş bir ton kağıt, 17 ağaç, 4100 kws
enerji ve yaklaşık 26.5 m3 suyun tasarruf edilmesi demektir. Geri
dönüşümlü liften üretilmiş kağıt, hava kirliliğini yüzde 74, su
kirliliğini yüzde 35, enerji sarfiyatını yüzde 28 oranında
azaltmaktadır. Ancak bir süre sonra lifleri parçalanarak kullanılmaz
hale geldiği için kağıt atıklarının geri dönüşümü sınırlıdır. MetalBugün
konserve, reçel, hayvan mamaları, tatlılar, çaylar, kahveler,
meşrubatlar ve spreyler gibi birçok ürünün saklanmasında
Metal ambalajlar kullanılmaktadır. Evsel atıkların yüzde 5''ini
oluşturan metal ambalajların çöpe atılması, çokrda hammadde
ve enerji kaybına sebep olur. Metal ambalajların geri dönüştürülmesi,
kok kömürü, kireçtaşı ve demir cevheri çıkartılmasının üzerindeki yükü
ve çöp dağlarında kapladıkları yeri azaltmaktadır. Bir ton
kalay kaplı çeliğin geri dönüştürülmesi sonucu 1.5 ton demir cevheri ve
0.5 ton kok kömüründen tasarruf edilmektedir. Hammadde olarak demir
cevheri kullanmak yerine metal ambalajların geri dönüştürülmesi enerji
sarfiyatını yüzde 70, hava kirliliğini yüzde 30 ve su kirliliğini yüzde
60-70 azaltır. AluminyumDeğerli
olması ve çok kolay işlenmesi, alüminyumun geri dönüşümünü
kolaylaştırmıştır. Bugün, tüm dünyada dakikada yaklaşık 108 bin
alüminyum kutu geri dönüştürülmektedir. Orijinal hammadde kullanmak
yerine geri dönüşüm yoluyla üretilen her bir alüminyum kutunun
üretiminde yüzde 95 daha az enerji harcanmaktadır. •Geri dönüşümü destekleyin. Ambalajında geri dönüşüm işareti olan ürünleri yeğleyin.•Cam ambalajın binlerce yıldır geri döndüğünü ve içindeki ürünün camla hiçbir etkileşimde bulunmadığını bilerek alın.•Plastik poşet ve yiyecek kapları gibi plastik ürünleri yeniden kullanın.•Plastik
traş bıçağı, çakmak, tükenmez kalem, folyo pişirme kapları gibi tek ya
da çok az kulanımlık ürünleri kullanmayı en aza indirin.•Az miktardaki alışverişlerinizde plastik poşet kullanmayın.•Büyük boy ürünleri kullanın. Hacmi fazla ürünler hem daha fazla kulanım hem de daha az ambalaj tüketimi demektir.•Şişe ve kavanoz gibi cam saklama ürünlerini tekrar kullanın.•Atmak istediğiniz cam malzemeleri organik çöplerle birlikte atmayın. Biriktirip en yakınınızdaki cam kumbaralarına atın.•Cam şişe ve kavanozları atarken renklileri ve renksizleri ayırın. Metal kapakları çıkartın.•Çok fazla ambalaj malzemesi kullanılmış ürünleri almayın.•Çocuklara
oyuncak alırken dayanıklı olmasına dikkat edin. Oyuncaklar
bozulduklarında çöpe giderler ve geri dönüşümleri çok zordur.•Hediye olarak sevdiklerinize bir çevre örgütünün üyeliğini verin.
küresel ısınma_3 hakkında daha fazla düşünce (özet)