Biyolojide evrim, canlı türlerinin nesilden nesile değişime uğrayarak ilk halinden farklı özellikler kazanmasıdır. Evrim,
bir canlı popülasyonunun genetik kompozisyonunun zamanla değişmesi anlamına gelir. Tarihçe
Mitolojik
insan tarihinde de rastlanıldığı gibi, bir olgunun ortaya çıkışında
bileşenlerin değişime uğramaları ile ilgili süreç tanımının felsefi
açıdan "
evrim" kelimesi ile belirginleşmesi çok eskiye dayanır.
Darwin`in "Türlerin kökeni" adlı eserinde yer alan "Hayat ağacı", canlı
evriminin anlatımında kullandığı mitolojik bir simgedir ve pek çok
inançta yer alır (ing. Tree of life (http://en.wikipedia.org/wiki/Tree_of_life), fr. Arbre de vie, alm. Lebensbaum, osm. Şeceri hayât, ibr. Etz hayim). Herhangi bir "sağlam ve doğru" biyolojik altyapısı olmasa da, Aristoteles''ten Konfüçyüs''e kadar birçok önemli isim evrim kavramı konusunda yazmıştır. Ayrıca, evrim konusunda İbn''i Haldun ve İbn-i Sina farklı teoriler sunmuşlardır. 19. yüzyılda Lamarck,
kazanılan karakterlerin kalıtımına dair bir hipotez öne sürmüş, fakat
yaptığı deneyler bu hipotezin yanlış olduğunu göstermiştir. Aynı
yüzyılda Charles Darwin, Galapagos Adaları''ndaki gözlemlerine dayanarak, evrimin mekanizmasını doğal seçilimle açıklamıştır.
Evrimin mekanizmasınının anlaşılmasında ve açıklanmasında bugün geçerli olan bilimsel sentez, Charles Darwin tarafından 1859''da ortaya atılmış olan evrim kuramı üstüne kuruludur. Evrim kuramına göre canlılığın devamı ve çeşitliliği doğal seçilimle sağlanır. Doğal seçilimin üç temel bileşeni bulunur: Genetik karakterlerin devamını sağlayan kalıtım, farklı karakterlerin popülasyondaki zenginliğini sağlayan çeşitlilik, ve bu çeşitli karakterlerden doğadaki koşullara en uygun olanının hayatta kalmasını sağlayan seçilim.
1930''lar ve sonrasında daha önce Gregor Mendel tarafından ortaya konmuş olan kalıtım kuramı, moleküler biyoloji''nin kalıtımın moleküler temellerine dair sağladığı bilgi ve Darwin''in kuramının bütünleştirilmesiyle evrim kuramı modern halini aldı. Güncel bakış açısıyla evrim, bir gen havuzu içinde bir nesilden diğerine belli bir karakterin oluşmasında etkili olan allellerden birinin sıklığının değişmesi olarak tanımlanabilir. Doğal seçilim,
genetik özelliklerin üremeye katkısı, ve popülasyon yapısı bu değişime
etki eden faktörlerdir. Bu güncellenmiş evrim teorisinin adı "Sentetik evrim kuramı"´dır. Sentetik evrim kuramı´nın bügünkü bilimsel değeri hakkında kuramsal biyoloji uzmanı Theodosius Dobzhansky şöyle demiştir: "Evrimin ışığıyla aydınlatılmadıkça, biyolojide hiçbir şey bir anlam ifade etmez!"
Doğal Seçilim
Ana madde: Doğal Seçilim
1831-1836 yılları arasını, Darwin, işi gereği, dünyanın farklı
bölgelerine seyahat ederek geçirmiştir. Bu yıllarda aklında bir tür
evrim kuramı şekillenmeye başlamıştır. Farklı bölgelerde geçen 3 yıl
sonunda, evrim teorisine en çok katkıda bulunacak yer olan Galapagos Adalarına varmıştır. Darwin bu adalardaki doğal yaşamı ve canlıları, Güney Amerika''dakiler
(anakara) ile kıyaslamış ve o dönem için şaşırtıcı bazı bağlantıları
keşfetmiştir. Burada geçirdiği dönem sonunda "başarılı nesiller sonunda
yeni bir türün, halihazırdaki bir türden yavaşça gelişerek oluştuğu"
kanısına vardı. Doğal seleksiyon (seçim/seçilim) adını verdiği bir işlem sonucunda bu değişimlerin ortaya çıktığına inanıyordu:
Darwin''in bu teorisi 3 ana temel üzerine oturmuştur:
Bir canlı popülasyonunda çeşitli karakteristikler mevcuttur ve bu
değişken karakteristikler popülasyondaki bireyler tarafından yeni
doğanlara aktarılır.Canlılar ölenlerin yerine geçecek sayıdan daha fazla yavrularlar.Ortalamada popülasyon rakamları genelde sabit kalır, hiçbir popülasyon sonsuza kadar büyüme göstermez.
Bu temellere göre Darwin, her popülasyonda birçok bireyin hayatta
kalamadığı, kurtulamadığı veya üreyemediğini belirtmiştir. "Varolma
mücadelesi"nde sınırlı birçok kaynak için ve mevcut riskler (yırtıcı
hayvanlar vb) yüzünden popülasyonueriyle
yarışmaktadır. Bu varolma mücadelesinde, ortama en iyi adapte olabilmiş
bireyler seçici bir avantaja sahip olmaktadır ve daha çok yaşamakta ve
daha çok üreyebilmektedir.
Türlerin Kökeni
20 yıldan daha fazla bir süre, Darwin düşünceleri için delil topladı. 1858''e kadar fikirlerini yayımlamaktan kaçındı. Fakat 1858''de, Alfred Russel Wallace,
Darwin''e Darwin''in düşüncelerine çok benzer bir evrim teorisi fikrini
mektupla yollayınca, Darwin düşüncelerini kamuya sunmak istedi. Daha
sonra Darwin ve Wallace evrim teorisi ve doğal seçilim üzerine beraberce bir tez yazıp yayımladılar. Yine de, özellikle 1859''da yayımladığı ünlü kitabı "On The Origin of Species by Means of Natural Selection or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life"
sayesinde Darwin''in adı Wallace''dan çok daha fazla duyuldu. Darwin''in
bu kitabı daha sonra biyoloji tarihinin en etkili ve önemli
kitaplarından olmuştur.