Futbol sahasında kırılmadık rekor bırakmadı! Sadece O''nu izlemek
için savaşa ara verildi. Hakem oyundan attığında olay çıkmaması için maça
geri alındı. Yetenekleriye dünyayı fethetti. "Siyah İnci" Pele''nin çok
özel hikayesi.“Eğer mükemmel kelimesini kullanmak isterseniz, Pele neredeyse o
kelimenin tam ortasındadır. O, futbol tarihinin gelmiş geçmiş en iyi
oyuncusudur,” sözleri Batı Almanya’nın eski yıldızı ve futbol adamı Franz Beckenbauer’a ait.
“Efsaneler yalnız yürürler, ama başardıkları ile birer masal kahramanı
olurlar ve yaptıklarıyla da kalbimize ulaşırlar,” sözleri Pele’yi
anlatmaya çalışan Amerika Birleşik Devletleri eski Dışişleri Bakanı Henry Kissinger’a
ait. Kissinger’ın sözü ise şu şekilde devam ediyor, “Futbolu sevenler
için ise Edson Arantes do Nascimento ya da bilindiği adıyla Pele
laflarımı tamamlayan
bir kahramandır.”
“Pele.” Kısa bir isim ama çok uzun bir anlam içeren Edson
Arantes do Nascimento’nun
dünya üzerinde herkes tarafından bilinen adı.
İsmin nereden geldiğini anlatan yüzlerce hikaye var ama hiçbiri bu
fenomenliğin boyutunu izah etmeye yetmiyor.
Herşey Brezilya’nın ufak köylerinden birinde başladı, Dico
takma adını taşıyan genç, en çok sevdiği şeyi yani futbolu, mahalledeki
her çocuktan daha iyi oynarken! Bir gün diğer çolcuklar O’nu Pele diye
çağırmaya başladılar. O bu “yeni” ve Portekizcede bir anlamı olmayan
takma adın nereden geldiğini bilmiyordu ve beğenmedi de. Dico uzun süre
diğer çolcuklarla bu konuda kavgalar etti ve bu takma adın kendisine
yapılan bir hakaret olabileceğini düşündü ama “Pele” takma adı
yapışmıştı bir kere.
Bir atlet olan Pele, Dünya’da da bir anda tanındı. 1958’de
insanlar televizyondan yayınlanan ilk Dünya Kupası’nı izlerken,
Siyah beyaz ve çok da iyi göstermeyen ekranlarda 17 yaşındaki sıska çocuğun,
birçok tecrübeli isim arasında yaptıklarına şahit olmaya başladılar.
Pele çelimsiz yapısıyla herkesin etrafında dairiler çizerken, rakibi
ters ayakta yere mıhlarken, birbirinden estetik çalımlarla ilerlerken
görüntülendi sayısız defa. O Dünya Kupası’nın sonunda da Pele adı bir
anda bütün Dünya’ya mıhlandı!
1960 ve 70’lerde, Pele kulübü Santos ve Brezilya Milli
Takımı’yla Dünya’yı dolaştı. 22 yıllık futbol kariyerinde 1.281
gol kaydetti. Pele adı öyle bir hal aldı ki dönemin insanları görmeden de
hakkında söylenen herşeye inanmaya başladı. O’nun fanatikleri O nereye
giderse O’nunla seyehat etti. O dönemde Pele’nin yarattığı etki ancak
Muhammad Ali’de görülebiliyordu!
- Nijerya’da sadece O’nun futbolunu izleyebilmek için Biafra ile yapılan savaşta iki günlük ateşkes ilan edildi.
- İran Şahı sadece 2 dakika konuşabilmek için üç saat Pele’yi havaalanında bekledi.
- 1970’lerde yapılan bir ankette Pele’nin adı Avrupa’nın en çok
tanın markaları listesinde sadece Coca Cola’nın arkasında kalarak
ikinci sırada yer aldı.
Pele’nin yetenekleri ve golleri O’nun sahadaki ateşi oldu. Pele 19
Kasım 1969’da 1.000. kez rakip fileleri havalandırırken Brezilya’nın
tamamında kutlamalar yapıldı. Ama O bile ertesi gün manşetleri
paylaşmak zorunda kaldı, çünkü ne de olsa Amerikalıkların Conrad ve
Bean’i Aya adım atmıştı.
Edson Arantes do Nascimento 23 Ekim 1940’da Dondinho ve Dona
Celeste’nin çocukları olarak, oldukça fakir bir bölge olan Tres
Coracoes kasabasında Brezilya’nın güneydoğusundaki Minas Gerais
eyaletinde doğdu. Pele’nin babası yerel ama profesyonel bir
futbolcuydu. Ayrıca bir maçta kafasıyla 5 gol attığı da kayıtlarda yer
alan bir yetenekti.
Pele ise iyi bir futbolcu olduğunu Bauru Athletic Club’da
göstermeye başladı. Yetenekleri Dünya Kupası’nda oynamış olan eski
yıldızlardan Valdemar de Brito tarafından farkına varıldı. O da bu
genci Santos’a götürdü. O dönemde Brezilya’nın orta sınıf takımlarından
olan Santos, Pele’li kadrosuyla Brezilya devlerinden biri olmanın neye
benzediğini öğrenmeye başladı. Pele Santos’taki ilk tam sezonunda gol
kralı olurken rakiplere 32 gol kaydetti. Kısa süre sonra da bu genç
adam hen7 yaşındayken 1958 Dünya Kupası için Brezilya Milli
Takımı’nın kadrosuna alındı.
Pele İsveç’teki turnuvada ilk iki maçı dizindeki sakatlık
sebebiyle kaçırdı. Ama kaybettiği zamanı çeyrek finalde maçı kazandıran
golü kaydederek telafi etti ve yarı finalde de hat-trick yaptı. Finalde
de iki gol kaydeden Pele bir anda kendisini takım arkadaşlarının
omuzlarında bulurken, ülkesinin kazandığı ilk Jules Rimet Kupası’nı
havaya kaldırdı.
Brezilyalı yazar Nelson Rodrigues Pele için “Kral” dedi.
Gazeteci Joao Luiz de Albuquerque Pele gerçeğini anlatırken, “O tünelin
ucundaki ışıktı. Bütün fakirler, “Hey bu adam yaptı, başardı, ben de
başarabilirim” dedi. O Brezilya’nın tamamını arkasında sürüklemeyi
başardı” ifadelerini kullandı.
Futbol Kralı’na Avrupa’dan gelen her teklif yeni bir rekordu.
Özellikle İtalyan devi Inter’in o dönem kimsenin cesaret dahi edemediği
milyonlarca doları Pele için hazırladığını açıklaması, herkesi “Pele
gidecek” diye korkutuyordu. Ama Pele kaldı ve Brezilya Başkanı Janio
Quadros da Pele’yi “Ulusal Hazine” olarak ilan etti.
Yeniden yapılanan Santos da Pele ve diğer yeni oyuncuları sayesinde
hızla yükselişe geçerken, uluslararası arenada “Futbolun Harlemi” takma
adıyla anılmaya başladı. Santos’da yapılan ödemelerin yarısı Pele’ye
giderken O da Dünya’nın En Çok Kazanan futbolcusu oldu. O dönemde
Pele’nin futboldan kazandığı yıllık geliri 150.000 doları geçiyordu.
1960’larda Santos ile harikalar yaratan Pele, 1962 ve 66 Dünya
Kupaları’nda zor anlar yaşadı. 62’de sakatlıklarla boğuşan Pele
Meksika’yı 2-0 yendikleri maçta golünü kaydetti ve bir de assit yaptı
ama Çekoslovakya maçında uzun mesafeden şut çekerken sakatlandı ve
turnuvayı da o şekilde tamamladı. Pele’nin yedeği olarak Amarildo
takımda kendine yer bulurken Amrildo ve Garrincha’nın performansları
ile Brezilya ikinci kez Dünya Kupası’nın kazanmayı başardı.
Pele 1966 Dünya Kupası’nda yeninden sahne aldı ama Brezilya’nın peşe
peşe üçüncü Dünya Kupası’nı kazanarak beklenmeyeni yapma hayalleri
Pele’nin sakatlığına takıldı ve Portekiz maçında aldığı darebelerin
ardından turnuvayı yarım bırakmak zorunda kaldı. Pele ülkesinin 3.
Dünya Kupası’nı kazanmasını o sene sağlayamadı ama 3 Dünya Kupası’nda
da gol kaydeden ilk isim oldu. Brezilya o sene 3 maçından 2’sini
kaybederek halay kırıklığı yaşadı.
Meksika’daki 1970 Dünya Kupası ise Pele ve Brezilya için
farklı bir hikaye oldu. Pele’nin yetenekleri zaman zaman sorgulanırken,
Pele, “Bir Dünya Kupası’nda da tekme yemeden devam edebilmek istiyorum.
O zaman beni sorgulayabilirsiniz” açıklamasını yaptı.
Pele o turnuvada da tekmeler almaya devam etti ama “Futbolun Kralı” 3
haftalık turnuvada, 4 gol kaydetti ve 6 da asist yaptı. Brezilya final
maçında İtalya’yı 4-1 yenerken Pele’nin kaydettiği ilk gol ülkesinin
Dünya Kupası’ndaki 100. golü oldu.
Bir süre sonra final maçında Pele’yi savunan Tarcisio Burgnich bir
açıklama yaptı, “Maçtan önce kendime şunu dedim, “O da bizler gibi
etten ve kemikten biri” ama yanılmışım.”
Pele üç Dünya Kupası kazanan ilk isim olurken, Brezilya da Jules Rimet Kupası’nın tamamıyle sahibi olmayı başardı.
1974’te “Siyah İnci” lakaplı futbolcu Santos ile son maçına çıktı.
Futbolu bırakmayı planlayan Pele yaptığı kötü bir iş anlaşmasından
dolayı 1 milyon dolarlık bir borca girdi ve bir süre daha sahada
kalmaya karar verdi. Avrupa’nın devleri yine atağa geçtiler ama o Kuzey
Amerika Ligi’ni tercih etti ve Amerika’ya futbolu sevdirmek adına New
York Cosmos’a transfer oldu.
“Pele’nin, Kral’ın Kuzey Amerika’da sadece 1.500 kişiye top oynayan
ufak bir takıma gelmesini düşünmek sadece bir hayaldi,” diyen Cosmos
Müdürü Clive Toye, Pele’nin neden Cosmos’u tercih ettiğini
açıklamasının sonuna sakladı, “O’na İspanya’ya gitme, İtalya’ya gitme,
oralarda sadece şampiyonluk kupası kazanırsın ama buraya gelirsen bir
ülkeyi kazanırsın.”
1975’te Pele 3 yıllığına 2.8 milyon dolarlık bir anlaşma ile Cosmos’a
transfer oldu. O’nun bu lige gelmesiy
Pele, "Futbolun Kralı" hakkında daha fazla inceleme