John Forbes Nash, Jr., 1928 yılında Bluefield isimli
bir kasabada Margaret Virginia Martin ve John Forbes Nash,
Sr.'nin ilk oğulları olarak dünyaya geldi. Çocukken meraklı
biriydi fakat sosyal açıdan beceriksizdi. Kızkardeşi Martha
Nash'e
ona arkadaşlar bulması için sık sık başvururdu.
John Nash 1945 yılında George Westinghouse tam bursunu
kazandı ve kimya mühendisi olmak için Carnegie Teknoloji
Enstitüsü'ne girdi. Fakat, daha sonra matematiğe artan
ilgisi sonucu mühendisliği bıraktı. Eğitiminin birinci ve
ikinci yıllarında William Lowell Putnam Matematik
Yarışması'na katıldı. İkinci yılda ilk 10'a girdi, fakat
performansından dolayı hayal kırıklığına uğradı. Üçüncü
senesinde Harvard, Princeton, Chicago ve Michigan matematik
master programlarına kabul edildi.
Nash 1948 yılında Princeton'a girdi, çünkü Harvard'dan
daha cömert ve daha iyi üne sahip bir burs teklif
etmişlerdi. Burda da Nash diğer öğrencilerden biraz farklı
duruyordu. Sık sık çocuksu, acayip ve eksantrik diye
adlandırılıyordu. Düşünce tarzı orijinaldi ve çok seyrek
olarak kitaplardan çalışırdı çünkü bunun yaratıcılığını
bastıracağına inanıyordu. Satranç ve Kriegspiel gibi
oyunları oynamaktan zevk alırdı ve genellikle Princeton'un
matematik binası olan Fine Hall'da bunları oynarken
bulunurdu. Sonunda, ‘John’ veya ‘Nash,’ diye adlandırılan
kendi oyununu icat etti ve Princeton'da hemen ünlü oldu.
Princeton'daki ikinci yılında Oyun Teorisi'ne ilgisini
başlatan ‘Pazarlık Problemi’ (The Bargaining Problem)
üzerine bir makale yazdı. Nash 1949'da Nash Dengesi (Nash
Equilibrium) adını verdiği ve ona yıllar sonra Nobel Ödülünü
getirecek tezini sundu.
Nash 1950 yılında, matematikçilerin ve
bilimadamlarının hizmetlerini gerektiren, Hava
Kuvvetleri'yle işbirliği yapan RAND diye adlandırılan bir
araştırma işine girdi. Burada, işbirliği olmayan oyunlar
üzerinde çalışarak oyun teorisini daha da geliştirdi. 1950
yılında Kuzey Kore Güney Kore'yi istila ettiğinde, Nash
araştırmasını yarıda kesmek zorunda kalacağından askere
çağırılmaktan korktu. Amerika'da araştırmacı olmasının
Kore'de savaşan bir asker olmasından daha yararlı olduğunu
ispat etmek için Princeton ve RAND'den destek aldı. Bu
askere çağırılma korkusu onu ileriki yıllarda şizofreniye
tutulduğu zamanlarda sık sık ziyaret etti.
1950-51 yıllarında Nash cebirsel manifoldlar üzerine
bir makale yazdı. Princeton matematik departmanından bir
teklif beklemesine rağmen, kişiliğinden dolayı reddedildi.
MIT ve Chicago Nash'i öğretim görevlisi olarak iş vermek
istedi. Nash MIT'i seçti ve orada 7 yıl boyunca öğretmenlik
yaptı. Manifoldlar için gömme problemini de burada çözdü.
Kariyeri boyunca Nash'in aklı birkaç kez adamlarla
çelinmişti. Ancak 1952 yılında Nash Eleanor'la ilişki
yaşamaya başladı. Eleanor 1953 yılında Nash'in ilk oğlu olan
John David Stier'i dünyaya getirdi. Ama Nash Eleanorla
evlenmeyi yada birlikte yaşamayı reddetti. Bu ikisi arasında
birçok sürtüşmeye neden oldu ; bununla beraber, bu mesele
Nash'in oğullarını evlatlık olarak vermeyi önermesiyle
halloldu. O sıralarda, Nash MIT'te çalışan Bricker isimli
bir matematikçiyle de beraberdi.
1957 yılında, Nash Alicia Larde'yle evlendi. Alicia
1954 yılı civarında MIT'teki bir kaç kız öğrenciden biriydi.
Nash parçalı diferansiyel eşitlikleriyle ilgili çok zor bir
problem üzerinde çalıştı ve çözmeyi başardı, ama De Giorgi
ismindeki bir İtalyan'ın bunun bir kısmını bulduğunu
keşfetmesiyle aşırı derecede hayalkırıklığına uğradı. Göz
diktiği Fields Madalyasını alma şansının başka bir mucit
yüzünden azalmasından korktu. Ayrıca Riemann Hipotezi'ni
çözmek için gayret etti.
1959'da Alicia Johnny adını verdikleri bir erkek
doğurdu. Bu sıralar artık John Nash yavaş yavaş akıl hastası
oluyordu. Acayip davranmaya ve gezegeni kurtarmaya çalışan
biri olduğunda ısrar etmeye başladı. Uzaylıların ona gazete
yoluyla gizli mkendisinin bu
kodları çözüp anlayabileceğine inanıyodu. Birleşmiş
Milletler, çeşitli yabancı elçilikler, Papa ve FBI'ya garip
mektuplar yazmaya başladı. Dünya hükümetinde ısrar etti ve
hatta İsviçre'de Amerikan vatandaşlığını bıraktığını ilan
etmeye çalıştı. Alicia onu McLean, Trenton State ve Carrier
gibi akıl hastanelerine yatırdı. Nash buralarda şizofreni
tedavisi gördü. 30 yıl boyunca hasta kaldı. Zaman zaman,
neredeyse normal hale gelirdi,fakat yine hayaller görmeye
başlardı. Sağlam zamanları boyunca Fine Hall'da aralıklarla
çalıştı. Bu arada Alicia ve Nash boşandı. Buna rağmen
beraber yaşamaya devam ettiler, ve Alicia ona bakmaya devam
etti. Nash 1970-1990 yılları arasını Princeton'da Fine Hall
koridorlarında aylak aylak dolaşarak ve tahtalara ilginç
mesajlar bırakarak geçirdi. Fine Hall sakinleri ona
"Hayalet" derlerdi.
1990'dan sonra John Nash yavaş yavaş ve etkileyici bir
şekilde iyileşti. 12 Ekim 1994'te, İsveç Kraliyet Akademisi
üyeleri arasındaki birçok tartışma ve mücadeleden sonra John
Forbes Nash oyun teorisine katkılarından dolayı Ekonomi
dalında Nobel Ödülü aldı. Ödülünü diğer iki oyun
kuramcısıyla paylaştı: Harsanyi ve Selten. Büyük oğlu
hastabakıcılık kariyerini sürdürürken, küçük oğlu, Johnny
şizofreni hastasıdır. Nash Johnny'i kendi sorumluluğu olarak
görmekte ve ona bakmaktadır. John Nash 73 yaşında Alicia'yla
tekrar evlendi ve New Jersey'de Princeton kavşağında
yaşamaya devam etmektedirler.
Akıl Oyunları hakkında daha fazla inceleme