Edward Said,"Yirminci yüzyılın en etkili,en sarsıcı kitaplarından biri olan "Şarkiyatçılık"ta(oryantalizm);Batı'nın,Doğu'ya
bakış tarzını büyük bir zihinsel güçle sorgulamıştır.
Rönesansı yaşayan"Batı" sanayi devriminden sonra gelişimini hızlandırmış,Doğu'ya ,yani Şark'a karşı gözle görülür bir üstünlük kazanmıştır.Kitabın önsözünde yazar,Doğu ile Batı arasındaki ilişkiyi şöyle tanımlar;"Şark, Avrupa'nın sadece komşusu değildir;Avrupa'nın en büyük,en zengin,en eski sömürgelerinin mekanı,uygarlıkları ile dillerinin kaynağıdır".Bu yönü ile yazar,Doğu-Batı arasındaki ilişkiyi, bir iktidar ve egemenlik ilişkisi olarak ele alıp değerlendirmiştir.
Şunu özellikle belirtir;Şarkiyatçılık,Şarka ilişkin bir Avrupa'lı hülyası değildir,nesillerdir önemli parasal yatırımların yapıldığı,yaratılmış bir kuram ve uygulamalar bütünüdür.Şarkiyat araştırmacıları,Devletler,imparatorluklar tarafından desteklenmiş ve zamanla bir kurum altında toplanıp,amaçlar doğrultusunda çalışmalarını genişletmişlerdir.
Batılı devletlerde(İngiltere,Fransa vb.)"Şarkiyat enstitüleri"kurularak,topraklarına ve kaynaklarına göz dikilen ülkeler ve o ülkenin insanları,dilleri,dinleri,kültürleri,yaşantıları,kısacası her yönü ile araştırılmıştır.Bu yönü ilk Şarkiyatçılığı Edward Said ,"Batı'nın kendi tasarılarını Şark'a yansıtması ve Şark'a hükmetme isteği"olarak tanımlar ve Şarkiyatçılığın bir araştırma söyleminden,emperyal bir kuruma dönüştüğünü belirtir.
Özellikle biz Türk'lerin,Sevr ve Lozan görüşmelerinden ötürü,yakından tanıyacağımız Lord Curzon,Şark araştırmalarının,İngilizlerin Şark'taki çıkarlarının bir gereği olduğunu savunarak,bir Şark araştırma okulu kurulmasını kabul ettirmek için 27 Eylül 1909'da Lord'lar Kamara'
sında şunları söylemiştir.:"Doğu insanının yalnız dinlerine değil,törelerine,hissiyatına,geleneklerine,dinine de aşina olmamız,Doğu ruhu diyebileceğimiz şeyi,anlama maharetini kazanmış olduğumuz mevkii,gelecekte de koruyabilmemizi sağlayacak tek dayanaktır ve bu, imparatorluk için büyük bir mecburiyettir.Bana sorarsanız,Londra'da böyle bir okulun (Sonradan Londra üniversitesi Şark ve Afrika Araştırmaları Okulu) kurulması,imparatorluğun zorunlu teçhizatının bir parçasıdır."
Edward Said,kitapta,özellikle edebiyat alanında(roman ve anı)yazılan yazılar,Şarkiyatçı eserleri dikkatle inceleyerek aktarmıştır.Bu eserlerde Şark,hükmedilmesi gereken bir yer,Şark'lı ise yönetilmeye,güdülmeye herzaman ihtiyaç duyan,medeniyetten yoksun,cahil,barbar,kadınlar ise birer seks objesi olarak ele alınmıştır.Enstitü ve akademik Şarkiyatçı çalışmalar boyutunda ise,özellikle Napolyon'un Mısır seferi öncesi ,enstitüde yapılan çalışmalar için "ordunun alim tümeniydi.Enstitünün yaptığı iş,ordunun kinden daha az saldırganca değildi.Napolyon,işgalin neredeyse ilk anından itibaren enstitünün toplantılara,deneylere, bugünkü deyişle olgu toplama görevine başlaması için,gerekenleri yapmıştı."Günümüzde Napolyon yaşamıyor ama Batı'da açılan"Kürt Enstitüleri/Kürsüleri"nin olması,aynı zihniyet ve amacın hız kesmeden sürdüğünün bir kanıtıdır.
Edward Said,edebi ve akademik alanda yapılan oryantalist çalışmaların ve Batı'nın emperyalist zihniyetini ifşa ederek,etkileyici ve çok tartışılan bir kitap bırakmıştır.Bu tür saldırıların en önde gelen hedeflerinden biri olan bu topraklarda yaşayan herkesin mutlaka okuması gereken bir kitap..